İç ve Dış İskonto Hesaplama rehberi
İç ve dış iskonto aracı aynı nominal tutarı iki farklı basit iskonto yaklaşımıyla bugüne taşır. İç yöntem oranı peşin değerle, dış yöntem nominal tutarla ilişkilendirir. Bu yüzden aynı oran ve sürede farklı peşin değerler bulunur. Vergi, ücret ve gerçek senet koşulları uygulanmaz; hesap matematiksel karşılaştırmadır.
Bu hesaplama aracı nasıl kullanılır?
- Nominal vade değerini ve yıllık basit oranı girin.
- Vadeye kalan günü ve 360/365 yıl tabanını seçin.
- Hesapla düğmesine basıp iki peşin değeri ve iskonto tutarlarını karşılaştırın.
Hesaplama formülü ve değişkenler
İç peşin değer = F/(1+r×t). Dış peşin değer = F×(1−r×t); t=gün/yıl tabanı.
İç iskonto mantığı
İç yöntemde peşin değer büyütülünce nominale ulaşır: peşin × (1+r×t) = nominal. Bu yüzden nominal tutar 1+r×t değerine bölünür. 1100 TL, %10 ve bir yıl için peşin 1000, iskonto tutarı 100 TL bulunur. İskonto ile peşin değeri aynı kalem gibi okumayın.
Dış iskonto örneği
Dış yöntemde 1100 nominalin %10’u olan 110 çıkarılır ve 990 TL peşin kalır. Aynı örneğin iç yöntemindeki 1000 TL’den farklıdır. Fark bir yuvarlama hatası değildir; oran farklı tabana uygulanır. Hesapları karşılaştırırken kullanılan iskonto tanımını açıkça belirtin.
Gün tabanı ve süre
t, kalan günün seçilen yıl tabanına bölümüdür. 360 gün ve 360 tabanı bir yıl verirken 365 tabanında daha kısa bir oran oluşturur. Sözleşmede hangi gün kuralı varsa ona uygun seçim yapın. Sıfır gün girildiğinde iki peşin değer de nominale eşit olur.
Modelin sınırı
Dış yöntemde r×t en az 1 olursa peşin değer sıfır veya negatif olur. Form bu bölgede uyarı verir; farklı bir finansman modelini sessizce uygulamaz. Nominal tutar pozitif olmalıdır. Piyasa iskontosu, vergi veya komisyon bu iki basit formülün içine kendiliğinden dahil edilmez.
Aynı nominal tutarda iki farklı sonuç
Nominal 10.000 TL, yıllık yüzde 12 ve 360 gün esaslı 90 günlük örnekte dönem oranı yüzde 3’tür. Dış iskonto peşin değeri 9.700 TL; iç iskonto peşin değeri 10.000 / 1,03, yaklaşık 9.708,74 TL olur. Fark, faiz hesabının nominal tutara mı peşin değere mi uygulandığından doğar.
Gün esası ve teklif karşılaştırması
360 ve 365 günlük yıl varsayımları aynı vade için farklı dönem oranı üretir. İki kurumun teklifini karşılaştırırken yalnız yıllık oranı eşitlemek yetmez; gün esası ve işlem masrafları da aynı olmalıdır. Dış iskonto nominalin tamamını tüketiyorsa araç negatif peşin değer üretmek yerine girdilerin düzeltilmesini ister.
1100 TL, %10 ve 1 yılda iç peşin 1000, dış peşin 990 TL’dir.
Sık sorulan sorular
İki yöntem neden farklı?
Oranın uygulandığı tutar farklıdır.
Sonuçlar neden eşit değil?
Oranın tabanı farklıdır.
360 mı 365 mi?
İşleminizde kullanılan yıl tabanını seçin.
Gün sıfır olabilir mi?
Evet, iskonto sıfır olur.
İlgili hesaplama rehberleri
İşleminizin sonraki adımı için ilgili aracı kullanabilirsiniz:
Hesaplama aracına dön ↑